ബാഗ്ദാദിന്റെ ഉത്തരപൂര്വ്വ പ്രവിശ്യയായ ദിയാലയില് ജീവിതം ദുരിതമയമാണ്. അക്രമവും, തൊഴിലില്ലായ്മയും എല്ലാം ചേര്ന്ന്, സാധാരണ ജീവിതത്തെ അസാദ്ധ്യമാക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് അവിടുത്തേത്. പോരാത്തതിന്, എന്നെങ്കിലും നല്ല കാലം വരുമെന്ന പ്രതീക്ഷയും അവരില് ഇന്ന് പാടെ അസ്തമിച്ചിരിക്കുന്നു.
ബാഗ്ദാദിന്റെ 40 കിലോമീറ്റര് വടക്കുകിഴക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദിയാലയുടെ തലസ്ഥാനനഗരിയായ ബഖൂബ ഇന്ന് നേരിടുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം എങ്ങിനെ ജീവന് കാത്തുസൂക്ഷിക്കാമെന്നാണ്. മിക്കവരും തങ്ങളുടെ തൊഴിലും മറ്റും ഉപേക്ഷിച്ച് അവനവന്റെ വീടിന്റെ സുരക്ഷയില് ഒതുങ്ങിക്കഴിയുന്നു.
"ഈ പാവപ്പെട്ട നാടിന്റെ നാശമല്ലാതെ, മറ്റൊന്നും ഇറാഖി സര്ക്കാര് നേടിയിട്ടില്ല" ഹാദി ഉബൈദ് എന്ന പഴയ വ്യാപാരി പറയുന്നു. "അവകാശങ്ങളും പറഞ്ഞ് ചെന്നാല്, മരണമായിരിക്കും നിങ്ങള്ക്ക് കിട്ടുക" അയാള് പറഞ്ഞു.
"ഈ പ്രവിശ്യയിലെ ആളുകള് മരിച്ചുകഴിഞ്ഞു. ജീവന്റെ ഒരു കണികപോലും ഒരു മുഖത്തും കാണാന് കഴിയില്ല. പട്ടണവും വിജനമായിരിക്കുന്നു". 16 വര്ഷത്തെ ആസ്ത്രിയന് ജീവിതത്തിനുശേഷം, നാലുവര്ഷം മുന്പ് ഇറാഖിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ ലോയ് അമീര് പറഞ്ഞു.
"ഈ പട്ടണത്തിലെ ആളുകള്ക്ക് പ്രതീക്ഷകളും സ്വപ്നങ്ങളും ഒന്നുമില്ല. തമ്മില്തമ്മില് കാണുമ്പോള് അവര് പ്രത്യഭിവാദനം ചെയ്യുന്നത് "ഹോ, ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടല്ലേ, സന്തോഷം" എന്നു പറഞ്ഞാണ്", അമീര് തുടര്ന്നു.
വൈദ്യുതിക്ഷാമം, ശുദ്ധജലത്തിന്റെ അഭാവം, സുരക്ഷാപ്രശ്നങ്ങള്, തൊഴിലില്ലായ്മ, ഇവക്കൊക്കെ തങ്ങളുടെ ജീവിതംകൊണ്ട് വിലകൊടുക്കുകയാണ് ഇവിടെയുള്ളവര്.
"ആളുകള്ക്ക് ആവശ്യമുള്ളതൊന്നും ഈ പ്രവിശ്യയില് കിട്ടാനില്ല. എന്നിട്ടും ജീവിതം ബാക്കിയാവുന്നു എന്നത് വലിയ അത്ഭുതംതന്നെയാണ്", സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് വകുപ്പില് ജോലിചെയ്യുന്ന അബ്ദുല് റിധ നോമന് പറഞ്ഞു." എങ്ങിനെയെങ്കിലും ഉന്തിതള്ളി നാളെയാക്കുക, അതുമാത്രമാണ് എല്ലാവരുടെയും ലക്ഷ്യം".
"പക്ഷേ നാളെ എന്നത് എല്ലാവരുടെയും പേടിസ്വപ്നമാണ്. കാരണം, എന്തും സംഭവിക്കാം" നോമന് കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു.
പലരും നാടുവിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. അഭയാര്ത്ഥികള്ക്കുവേണ്ടിയിട്ടുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഹൈക്കമ്മീഷണരുടെ കണക്കുപ്രകാരം ഒന്നര ദശലക്ഷം ഇറാഖികള് സിറിയയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞു. ദിയാലയില്നിന്നുള്ളവരും അക്കൂട്ടത്തിലുണ്ട്.
"ഭീകരാവസ്ഥയില്നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന് അവര് എല്ലാം വിറ്റുപെറുക്കി പോയി" ബഖൂബയിലെ സ്കൂള്ടീച്ചറായ അമ്പത്തൊന്നുകാരന് അബ്ദുള്ള മജൂബ് പറഞ്ഞു. "സമ്പാദ്യം മുഴുവന് കുട്ടികളുടെ ഭാവിക്കുവേണ്ടി അവര് ചിലവഴിക്കുന്നു".
തങ്ങള്ക്കും മക്കള്ക്കും, ഒരു നല്ല ഭാവി സ്വപ്നം കണ്ട് കഴിഞ്ഞവരായിരുന്നു ഈ നഗരത്തിലെ ആളുകള്. 2003-ലെ അമേരിക്കന് അധിനിവേശത്തിനുമുന്പ്. ഇന്ന് അതൊക്കെ നാമാവശേഷമായി.
അധിനിവേശവും, അഴിമതി നിറഞ്ഞ സര്ക്കാരും കൂട്ടുചേര്ന്ന്, ജീവിതത്തെ അപ്പാടെ തകര്ത്തു. ഇപ്പോള് ആളുകള്ക്ക് ഒന്നിനെക്കുറിച്ചും ഒരു പ്രതീക്ഷയുമില്ലാതെയായിരിക്കുന്നു, ബഖൂബയിലെ ഒരു ദന്തരോഗവിദഗ്ദ്ധന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
"ആളുകള് കൂടുതലും വേവലാതിപ്പെടുന്നത്, വൈദ്യുതിയുടെ കാര്യത്തിലാണ്. കുട്ടികള്ക്ക് പരീക്ഷാസമയമായതിനാല് മണ്ണെണ്ണ അന്വേഷിച്ച് പരക്കം പായുകയാണ് രക്ഷകര്ത്താക്കള്. തണുപ്പില്നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനും മണ്ണെണ്ണ ആവശ്യമായിരിക്കുന്നു" ഒരു കര്ഷകന്റെ വിലാപം.
"രോഗികള്ക്ക് എവിടെനിന്ന് മരുന്ന് സംഘടിപ്പിച്ചുകൊടുക്കും എന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രശ്നം. ജോലിയുണ്ടെങ്കിലല്ലേ മരുന്ന് മേടിക്കാന് പറ്റൂ. പക്ഷേ കര്ഫ്യൂ ആയതുകൊണ്ട് പുറത്തിറങ്ങാന് പറ്റില്ല. കൂടാതെ, എല്ലായിടത്തും ആയുധധാരികളുമുണ്ട്. ഈ ദുരിതങ്ങള്ക്കിടക്ക് എങ്ങിനെയാണ് ഒരു സാധാരണക്കാരന് ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കാനാവുക?".
ഭാവി അവിടെ നില്ക്കട്ടെ, ഇന്നത്തെ ദിവസം എങ്ങിനെ കഴിച്ചുകൂട്ടും എന്നതാണ് അവരെ അലട്ടുന്ന ചോദ്യം. പലരും കയ്യിലുള്ള എല്ലാം കുറേശ്ശെകുറേശ്ശെയായി വിറ്റുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് അന്നന്നത്തെ അന്നം കണ്ടെത്താന്. ചിലര് വീട്ടിനുള്ളില്തന്നെ കച്ചവടം തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ചിലര് തങ്ങളുടെ വീടിന്റെ പുറംചുമര് കടയുടമകള്ക്ക് വാടകക്ക് കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.
"ബഖൂബ നഗരത്തിലെ വലിയ വ്യാപാരശാലകള്ക്കു പകരമാണ് ഇന്ന് ഈ കാണുന്ന ചെറിയ കടകള്" ഒരു നാട്ടുകാരന് പറഞ്ഞു. "ആയുധധാരികളെ പേടിച്ച് പലരും നഗരത്തിലെ തങ്ങളുടെ സ്ഥാപനങ്ങള് അടച്ച്, ഈ ചെറിയ കടകള് തുറന്ന് ഉപജീവനം നടത്തുന്നു".
സ്വന്തമായി വലിയ വീടുള്ളവര്, മുറികള് വാടകക്ക് കൊടുത്ത് തങ്ങളുടെ വഴി കണ്ടെത്തുന്നു. ചുരുക്കത്തില്, ആളുകള്, തങ്ങള്ക്കുള്ളതില്നിന്ന് മിച്ചംപിടിച്ച് നിത്യവൃത്തി കഴിക്കുന്നു. പുറംലോകത്തിന് അവരെ സഹായിക്കാനേ സാധിക്കുന്നില്ല.
ബാഗ്ദാദിലെ അമേരിക്കന് പാവസര്ക്കാരിനെയാണ് എല്ലാവരും പഴിക്കുന്നത്.
"ഇന്ധനവും അത്യാവശ്യസാധനങ്ങളും തന്ന് ഈ ആളുകളെ സര്ക്കാരിന് സഹായിക്കാവുന്നതേയുള്ളു. പക്ഷേ അവര് ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല. എല്ലാം അനുഭവിക്കുകതന്നെ. ഒരു ഭാവിയും കാണുന്നില്ല", ഫാദില് അബ്ദുള്ള എന്ന പലചരക്കുകടക്കാരന് പറഞ്ഞു.
*ദാഹര് ജമായീല് എന്ന ഫ്രീലാന്സ് പത്രപ്രവര്ത്തകനും, ഇന്റര് പ്രസ്സ് സര്വ്വീസിന്റെ(Inter Press Service) അഹമ്മദ് അലിയും ചേര്ന്ന് തയ്യാറാക്കിയ ലേഖനം. കൗണ്ടര്കറന്റ്സില്നിന്ന് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.
ബ്ലോഗ്ഗേഴ്സിനോടും വായനക്കാരോടും ഒരു വാക്ക്
ഇറാഖിലെ അധിനിവേശം ഇനിയും വര്ഷങ്ങളോളം നീണ്ടുപോകാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹ്യ സാഹചര്യങ്ങളാണ് നമ്മുടെ മുന്നില് ചുരുളഴിയുന്നത്. ഇതിനെതിരെ എല്ലാ രംഗത്തും പ്രതികരിക്കുകയും, പൊരുതേണ്ടതുമായ ബാദ്ധ്യത ഇന്ന് നമുക്കുണ്ട്. ലൈല ഫാദലിനെപ്പോലെയും (ലൈല അന്വര് അല്ല) ദാഹര് ജമായീലിനെപ്പോലെയുമുള്ളവര് തങ്ങളുടെ പത്രപ്രവര്ത്തനത്തെയും ബ്ലോഗ്ഗിംഗിനെയും അധിനിവേശത്തിനെതിരെയുള്ള ശക്തമായ ആയുധമാക്കുന്നത് നമ്മള് കാണുകതന്നെ വേണം. ലൈല അന്വറിന്റെ എഴുത്തും അധിനിവേശത്തിനെതിരായ ആയുധം തന്നെയാണ്. പരിഷ്കൃതമായ ഈ കാലഘട്ടത്തിലും നമ്മുടെ മുന്നില് അരങ്ങേറുന്ന ഈ നഗ്നമായ യുദ്ധവെറിയെ ഇനിയും കണ്ടില്ലെന്നു നടിക്കുവാന് നമുക്കാവില്ല. ആവുകയുമരുത്. കൌണ്ടര് കറന്റ്സിലും, ICH-ലും, അതുപോലുള്ള മറ്റു യുദ്ധവിരുദ്ധ സമാന്തരമാദ്ധ്യമങ്ങളിലും വരുന്ന ലേഖനങ്ങളും, ദൈനംദിന റിപ്പോര്ട്ടുകളും നമ്മുടെ ഓരോരുത്തരുടെയും ബ്ലോഗ്ഗുകളിലൂടെ പ്രചരിപ്പിക്കുക. അധിനിവേശത്തിനെതിരെ പൊരുതുക. ജീവിതവും, പ്രതീക്ഷകളും സ്വപ്നങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടുന്ന, ഭക്ഷണവും മരുന്നും, പാര്പ്പിടവുമില്ലാതെ മരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ജനതയോട് നമ്മുടെ ഐക്യദാര്ഢ്യം പ്രകടിപ്പിക്കാന് ബാദ്ധ്യസ്ഥരാണ് നമ്മള്. കുറഞ്ഞപക്ഷം അത്രയെങ്കിലും ചെയ്യാത്തപക്ഷം, ചരിത്രം നമുക്ക് ഒരിക്കലും മാപ്പു തരില്ല.
അഭിവാദ്യങ്ങളോടെ,
രാജീവ് ചേലനാട്ട്
Showing posts with label അധിനിവേശം. Show all posts
Showing posts with label അധിനിവേശം. Show all posts
Sunday, March 2, 2008
Saturday, March 1, 2008
ഉപരോധത്തിന്റെ കീഴില്
ഇവിടെ ഈ കുന്നിന് ചെരുവില്
പ്രദോഷത്തെയും, സമയത്തിന്റെ പീരങ്കികളെയും നേരിട്ട്
ശിഥിലമായ നിഴലിന്റെ തോട്ടത്തില്
ഞങ്ങളും ചെയ്യുന്നത്,
എല്ലാ തടവുപുള്ളികളും ചെയ്യുന്ന അതേ കാര്യമാണ്
മറ്റൊന്നും ചെയ്യാനില്ലാത്തവര് ചെയ്യുന്ന അതേ കാര്യമാണ്
പ്രതീക്ഷകള് കൃഷിചെയ്യുക.
പുലരിയെ കാത്തിരിക്കുന്ന രാജ്യം
വിജയത്തിന്റെ നിമിഷത്തെ ഉറ്റുനോക്കിയിരിരുന്ന്
ബുദ്ധിശൂന്യരായി മാറിയിരിക്കുന്നു ഞങ്ങള്
വെടിയൊച്ചകള് രാത്രിയുടെ ഇരുട്ടകറ്റുന്നു
ജാഗരൂകരായിരുന്ന്, ഞങ്ങളുടെ ശത്രുക്കള്
ഞങ്ങളുടെ നിലവറയിലെ ഇരുട്ടിനെ പ്രഭാപൂരിതമാക്കുന്നു.
ഇവിടെ ഞാനില്ല
ഇവിടെ ആദം തന്നിലെ കളിമണ്ണിനെ ഓര്ക്കുന്നു
മരണത്തിന്റെ വക്കില്വെച്ച് അയാള് പറയുന്നു:
നഷ്ടപ്പെടാന് എനിക്കൊന്നുമില്ല
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വളരെ അടുത്താണ് ഞാന്
എന്റെ ഭാവി എന്റെ കയ്യിലാണ്
എന്റെ ജീവിതത്തില്നിന്ന് ഞാന് പുറത്തുചാടും
ഉടയവരാരുമില്ലാതെ സ്വതന്ത്രനായി പുനര്ജ്ജനിക്കും
തെളിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങള്കൊണ്ട് എന്റെ പേരെഴുതും
വാതില്ക്കല് നില്ക്കുന്നവനേ, അകത്തുവരൂ
ഞങ്ങളുടെ കൂടെയിരുന്ന് അല്പം അറബി കാപ്പി നുണയൂ
ഞങ്ങളെപ്പോലെ മനുഷ്യനാണ് നീയും എന്ന് ബോദ്ധ്യപ്പെടും
വാതില്ക്കല് നില്ക്കുന്നവനേ
ഞങ്ങളുടെ പ്രഭാതങ്ങളില്നിന്ന് പുറത്തുവരൂ
നിങ്ങളെപ്പോലെതന്നെയാണ് ഞങ്ങളുമെന്ന് അറിയുന്നത്
എന്തൊരു ആശ്വാസമാണെന്നോ!
വിമാനങ്ങള് അപ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോള്
വെളുത്ത പ്രാവുകള് പറന്നുവന്ന്
സ്വര്ഗ്ഗത്തിന്റെ കവിളുകളെ മൃദുലമായി ഉരുമ്മുന്നു
ബന്ധിക്കപ്പെടാത്ത ചിറകുകള് വീശി വെളിച്ചം വീണ്ടെടുക്കുന്നു
ആകാശത്തെയും കാമനകളെയും സ്വന്തമാക്കുന്നു
ഇനിയും കൂടുതല് ഉയരങ്ങളിലേക്ക് അവ പോകുന്നു,
ആ വെളുത്ത പ്രാവുകള്
(രണ്ടു ബോംബുകള്ക്കിടയിലൂടെ നടക്കുന്ന ഒരാള് ഒരിക്കല് എന്നോട് പറഞ്ഞതുതന്നെ അവയും എന്നോട് പറയുന്നു)
ഈ ആകാശം സത്യമായിരുന്നെങ്കിലെന്ന്.
പട്ടാളക്കാരുടെ പിന്നില് സൈപ്രസ്സ് മരങ്ങള്
ആകാശത്തെ താങ്ങിനിര്ത്തുന്ന മിനാരങ്ങള്
കവചിതവാഹനങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മധ്യാനത്തെ സാക്ഷിനിര്ത്തി,
ഇരുമ്പ് മതിലുകളുടെ മറവില് പട്ടാളക്കാര് മൂത്രശങ്കയകറ്റുന്നു
ഞായറാഴ്ചകുര്ബ്ബാന കഴിഞ്ഞ പള്ളിപോലെ വിശാലമായ ഏതോ തെരുവില്
ശിശിരത്തിന്റെ ഒരു സുവര്ണ്ണദിനംകൂടി അവസാനിക്കുന്നു.
ഘാതകാ,
നിന്റെ ഇരയുടെ മുഖം ഒരിക്കലെങ്കിലും നീ മനസ്സിലോര്ത്തിരുന്നുവെങ്കില്
ഗ്യാസ് ചേംബറില് ഒടുങ്ങിയ നിന്റെ അമ്മയെ നീ ഓര്മ്മിക്കുമായിരുന്നേനെ,
തോക്കിന്റെ യുക്തികളില്നിന്ന് നീ ഒരുപക്ഷേ രക്ഷപ്പെടുമായിരുന്നു
അസ്തിത്വം അന്വേഷിക്കേണ്ടത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നില്ലെന്ന്
മാനസാന്തരംപോലും ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു നിനക്ക്.
ഉപരോധം ഒരു കാത്തിരിപ്പാണ്
കൊടുങ്കാറ്റില് ആടിയുലയുന്ന ഒരു ഗോവണിയിലുള്ള കാത്തിരിപ്പ്
മഴവില്ലുകള് വന്നില്ലായിരുന്നുവെങ്കില്
ഞങ്ങളിപ്പോഴും ആ മണ്ണില് ഏകരായി കഴിയുമായിരുന്നു
ചുറ്റും എത്ര നല്ല ചങ്ങാതികള്
അവര് ഞങ്ങളെ എത്രമാത്രം സ്നേഹിക്കുന്നുവെന്നോ
ഞങ്ങളെ നോക്കി അവര് കരയുന്നു
തമ്മില്തമ്മില് രഹസ്യമായി പിന്നെ പറയുന്നു
“ഹോ, ഈ ഉപരോധം ഒന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നെങ്കില്!”
വാക്കുകള് പാതിവഴിയില് തീരുന്നു
"ഞങ്ങളെ കൈവിടരുതേ"
"ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കരുതേ"
ഞങ്ങളുടെ നഷ്ടങ്ങളുടെ പട്ടിക
ഓരോ ദിവസവും ഇരുപത്തിയെട്ട് രക്തസാക്ഷികള്
വീടുകള്, ഇരുപത്.
ഒലീവ് മരങ്ങള്, അന്പത്.
പിന്നെ,
കവിതയുടെ
അപൂര്ണ്ണ ചിത്രങ്ങളുടെ,
കളിചിരിയുടെ,
ഇളകുന്ന അസ്തിവാരങ്ങളും.
ഒരമ്മ മേഘങ്ങളോട് പറഞ്ഞു
എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ അടക്കം ചെയ്യൂ
എന്റെ വസ്ത്രം നിറയെ അവന്റെ രക്തം
എന്റെ മകനേ
മഴയല്ല നീയെങ്കില്
പൂമരമാവുക
ഉര്വ്വരതയുടെ ഉപ്പുള്ള പൂമരം
പൂമരമല്ലെങ്കില്
എന്റെ കുഞ്ഞേ
നീയൊരു കല്ലാവുക
ഈര്പ്പത്തില് കുതിര്ന്ന കല്ല്
അതിനുമായില്ലെങ്കില്, എന്റെ സ്നേഹമേ
നീയൊരു ചന്ദ്രനാവുക
നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട സ്ത്രീയുടെ ചന്ദ്രന്
(ഒരു മകന്റെ കബറിടത്തില്വെച്ച് ഒരു അമ്മ പറഞ്ഞതാണിത്)
കാവല്ക്കാരാ?
ഞങ്ങളുടെ ഉപ്പിന്റെ വെളിച്ചത്തിനുവേണ്ടി കാത്തിരുന്ന്
നിനക്ക് മടുക്കുന്നില്ലേ?
മടുക്കുന്നില്ലേ കാവല്ക്കാരാ നിനക്ക്?
ഈ അനന്തതയുടെ ഇത്തിരി ഘനനീലിമ മതിയാകില്ലേ
നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ ഈ ഭാരം കുറയ്ക്കാന്?
ഇവിടമൊക്കെ അടിച്ചുശുദ്ധമാക്കാന്?
അഹന്തയുടെ കുന്നുകളിറങ്ങി
തൂവലിന്റെ പാദമുദ്രകളൊടെ
എന്റെ അരികത്തണഞ്ഞ്
പഴയ ചങ്ങാതികളെപ്പോലെ
കൈകള്കോര്ത്ത് നടന്ന്
ചിരപുരാതനമായ അപ്പവും വീഞ്ഞും നുകര്ന്ന്
ഈ വഴിത്താരകള് നടന്നുതീര്ക്കണമോയെന്ന്
ആത്മാവ് സ്വയം തീരുമാനിക്കട്ടെ
അന്നുമാത്രമേ നമ്മുടെ ദിവസങ്ങള് അര്ത്ഥപൂര്ണ്ണമാകൂ
അന്ന് ഞാന് ഏതെങ്കിലും കുന്നിന്ചെരുവില്
വെറുതെ ചെന്നിരിക്കും
ഞങ്ങളുടെ തകര്ന്ന അവശിഷ്ടങ്ങളില്
നിഴലുകള് ഹരിതസമൃദ്ധിയാകുന്നു
എന്റെ ആട്ടിന്പറ്റങ്ങളുടെ തൊലിയില് തലവെച്ച്
ചെന്നായകള് ഉറങ്ങുകയാണ്
എന്നെപ്പോലെ, മാലാഖമാരെ പോലെ അവനും സ്വപ്നം കാണുന്നു
ജീവിതം ഇവിടെയാണെന്ന്..
മറുകരയിലല്ലെന്ന്..
ഉപരോധത്തിന്റെ അവസ്ഥയില്
സമയം സ്ഥലംപോലെ ഉറച്ചുനില്ക്കുന്നു
ഉപരോധത്തിന്റെ അവസ്ഥയില്
സമയം സ്ഥലമാകുന്നു
ഇന്നലെകളും നാളെകളും ഇല്ലാത്ത സ്ഥലം
ജീവിക്കുന്ന ഓരോ പുതിയ ദിവസവും
രക്തസാക്ഷി എന്നെ വലംവെക്കുന്നു
അവന് എന്നോട് ചോദിക്കുന്നു. എവിടെയാണ് നീ?
ഞങ്ങള്ക്കു തന്ന വാക്കുകള് നിഘണ്ടുവിലേക്ക് തിരിച്ചെടുക്കുക
ഉറങ്ങുന്നവരെ അവരുടെ ഉറക്കത്തിന്റെ പ്രതിദ്ധ്വനിയില്നിന്ന് വിടുവിക്കുക
രക്തസാക്ഷി എനിക്ക് വെളിച്ചം തരുന്നു
ചക്രവാളത്തിനപ്പുറത്തെ അനശ്വരതയുടെ കന്യകാത്വങ്ങള് എനിക്കു വേണ്ടേവേണ്ട
എനിക്ക് ഈ ഭൂമിയിലെ ജീവിതം മതി
ഫിഗ് മരങ്ങളുടെയും പൈന് മരങ്ങളുടെയും ഇടയിലെ ജീവിതം
എനിക്ക് അവിടേക്കെത്താന് കഴിയുന്നില്ല
എന്നിട്ടും ഞാനതിനെ ലക്ഷ്യം വെച്ചു,
എന്റെ കയ്യിലെ അവസാനത്തെ പ്രയോഗംകൊണ്ട്,
തെളിഞ്ഞ ആകാശത്തിന്റെ ഉടലിലെ ചോര
രക്തസാക്ഷി എന്നെ ഓര്മ്മിപ്പിക്കുന്നു
അവരുടെ മുറവിളികള്ക്ക് ചെവി കൊടുക്കല്ലേ
എന്റെ അച്ഛനെ വിശ്വസിക്കൂ
എന്റെ ചിത്രത്തില് നോക്കി അച്ഛന് കരഞ്ഞു
എന്തിന് നമ്മള് വേഷങ്ങള് വെച്ചുമാറി എന്റെ മോനേ?
ഞാനല്ലേ ആദ്യം പോകേണ്ടിയിരുന്നത്? ഞാനല്ലേ?
രക്തസാക്ഷി എന്നെ പൊതിയുന്നു
എന്റെ സ്ഥലവും പഴകിയ വീട്ടുപകരണങ്ങളും മാത്രമല്ലേ ഞാന് മാറ്റിയുള്ളു?
കട്ടിലിന്റെ തലക്കല് ഒരു തുമ്പിയെ ഇരുത്തി ഞാന്.
വിരലിന്റെ അറ്റത്ത് ഒരു ചന്ദ്രക്കലയും
എന്റെ സങ്കടങ്ങള് മറക്കാന്.
ആര്ക്കും ഒരു ദോഷവും വരാതെ
അടിമകളാവാനുള്ള നമ്മുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയാണ്
നീണ്ടുപോകുന്ന ഈ ഉപരോധം സാദ്ധ്യമാക്കുന്നത്
ചെറുത്തുനില്പ്പ് ഹൃദയത്തിന്റെ ചെറുപ്പത്തെയാണ് വെളിവാക്കുന്നത്,
വൃഷണങ്ങളുടെ അരോഗതയെയും
രോഗത്തിന്റെ നിശ്ചയദാര്ഢ്യത്തെയും അത് വെളിവാക്കുന്നു
പ്രതീക്ഷയെന്ന രോഗം
ബാക്കിവന്ന പുലരിയില്
ഞാനെന്റെ പുറത്തേക്കു കടക്കുന്നു
ബാക്കിവന്ന രാത്രിയില്
എന്റെയുള്ളിലെ പാദപതനങ്ങളുടെ ശബ്ദം ഞാന് കേള്ക്കുന്നു
തുരങ്കത്തിന്റെ അവസാനം
വെളിച്ചത്തിന്റെ ഉന്മാദവും
ചിത്രശലഭത്തിന്റെ വെളിച്ചവും പങ്കിടാന്
എന്റെകൂടെയെത്തിയവന്
എന്റെ അഭിവാദ്യങ്ങള്
രാത്രിയില്,
ഇരു സ്ഥലരാശികളെയും
അതിജീവിച്ച്
എന്റെ പാനപാത്രം പങ്കിടുന്നവന്
എന്റെ അഭിവാദ്യങ്ങള്
എന്റെ മനോവിഭ്രമങ്ങള്ക്ക്
അഭിവാദ്യങ്ങള്
എന്റെ ചങ്ങാതികള് എനിക്ക് അത്താഴവിരുന്നൊരുക്കുന്നു
ഓക്ക് മരങ്ങളുടെ തണലില് ഒരു അന്ത്യവിശ്രമം
സമയത്തിന്റെ ഒരു ശിലാഫലകം
എല്ലാ ശവമടക്കുകളിലും ഞാനത് കാണുന്നു.
അപ്പോള് ആരാണ് മരിച്ചത്? ആരാണ്?
പട്ടിക്കുട്ടിയുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ദംശനംപോലെയാണ് എഴുത്ത്
ചോര പൊടിയാത്ത ഒരു മുറിവ്
നമുക്കായ് ഒരുക്കിവെച്ച കടുപ്പത്തിലുള്ള കാപ്പി
പക്ഷികള്
ഹരിതവനങ്ങള്
സ്വച്ഛമായ തണല്
ചുമരില്നിന്ന് ചുമരിലേക്ക്
ചാടിക്കളിക്കുന്ന സൂര്യന്.
മേഘങ്ങളില് ബാക്കിവന്ന ജലം
നമ്മെ,
ആകാശത്തിന്റെ അനന്തമായ രൂപങ്ങളെ ഓര്മ്മപ്പിക്കുന്നു;
ബാക്കിവന്ന ഭ്രഷ്ടമായ ഓര്മ്മകളാകട്ടെ,
ഈ പകലിന്റെ ശക്തിയും സൗന്ദര്യവുമാണ് നമ്മെ ഓര്മ്മിപ്പിക്കുന്നത്.
അനശ്വരതയുടെ അതിഥികളാണ്
നമ്മളെന്നും.
മഹമൂദ് ദാര്വിഷിന്റെ Under the Siege എന്ന കവിത
മൊഴിമാറ്റം - രാജീവ് ചേലനാട്ട്
പ്രദോഷത്തെയും, സമയത്തിന്റെ പീരങ്കികളെയും നേരിട്ട്
ശിഥിലമായ നിഴലിന്റെ തോട്ടത്തില്
ഞങ്ങളും ചെയ്യുന്നത്,
എല്ലാ തടവുപുള്ളികളും ചെയ്യുന്ന അതേ കാര്യമാണ്
മറ്റൊന്നും ചെയ്യാനില്ലാത്തവര് ചെയ്യുന്ന അതേ കാര്യമാണ്
പ്രതീക്ഷകള് കൃഷിചെയ്യുക.
പുലരിയെ കാത്തിരിക്കുന്ന രാജ്യം
വിജയത്തിന്റെ നിമിഷത്തെ ഉറ്റുനോക്കിയിരിരുന്ന്
ബുദ്ധിശൂന്യരായി മാറിയിരിക്കുന്നു ഞങ്ങള്
വെടിയൊച്ചകള് രാത്രിയുടെ ഇരുട്ടകറ്റുന്നു
ജാഗരൂകരായിരുന്ന്, ഞങ്ങളുടെ ശത്രുക്കള്
ഞങ്ങളുടെ നിലവറയിലെ ഇരുട്ടിനെ പ്രഭാപൂരിതമാക്കുന്നു.
ഇവിടെ ഞാനില്ല
ഇവിടെ ആദം തന്നിലെ കളിമണ്ണിനെ ഓര്ക്കുന്നു
മരണത്തിന്റെ വക്കില്വെച്ച് അയാള് പറയുന്നു:
നഷ്ടപ്പെടാന് എനിക്കൊന്നുമില്ല
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വളരെ അടുത്താണ് ഞാന്
എന്റെ ഭാവി എന്റെ കയ്യിലാണ്
എന്റെ ജീവിതത്തില്നിന്ന് ഞാന് പുറത്തുചാടും
ഉടയവരാരുമില്ലാതെ സ്വതന്ത്രനായി പുനര്ജ്ജനിക്കും
തെളിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങള്കൊണ്ട് എന്റെ പേരെഴുതും
വാതില്ക്കല് നില്ക്കുന്നവനേ, അകത്തുവരൂ
ഞങ്ങളുടെ കൂടെയിരുന്ന് അല്പം അറബി കാപ്പി നുണയൂ
ഞങ്ങളെപ്പോലെ മനുഷ്യനാണ് നീയും എന്ന് ബോദ്ധ്യപ്പെടും
വാതില്ക്കല് നില്ക്കുന്നവനേ
ഞങ്ങളുടെ പ്രഭാതങ്ങളില്നിന്ന് പുറത്തുവരൂ
നിങ്ങളെപ്പോലെതന്നെയാണ് ഞങ്ങളുമെന്ന് അറിയുന്നത്
എന്തൊരു ആശ്വാസമാണെന്നോ!
വിമാനങ്ങള് അപ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോള്
വെളുത്ത പ്രാവുകള് പറന്നുവന്ന്
സ്വര്ഗ്ഗത്തിന്റെ കവിളുകളെ മൃദുലമായി ഉരുമ്മുന്നു
ബന്ധിക്കപ്പെടാത്ത ചിറകുകള് വീശി വെളിച്ചം വീണ്ടെടുക്കുന്നു
ആകാശത്തെയും കാമനകളെയും സ്വന്തമാക്കുന്നു
ഇനിയും കൂടുതല് ഉയരങ്ങളിലേക്ക് അവ പോകുന്നു,
ആ വെളുത്ത പ്രാവുകള്
(രണ്ടു ബോംബുകള്ക്കിടയിലൂടെ നടക്കുന്ന ഒരാള് ഒരിക്കല് എന്നോട് പറഞ്ഞതുതന്നെ അവയും എന്നോട് പറയുന്നു)
ഈ ആകാശം സത്യമായിരുന്നെങ്കിലെന്ന്.
പട്ടാളക്കാരുടെ പിന്നില് സൈപ്രസ്സ് മരങ്ങള്
ആകാശത്തെ താങ്ങിനിര്ത്തുന്ന മിനാരങ്ങള്
കവചിതവാഹനങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മധ്യാനത്തെ സാക്ഷിനിര്ത്തി,
ഇരുമ്പ് മതിലുകളുടെ മറവില് പട്ടാളക്കാര് മൂത്രശങ്കയകറ്റുന്നു
ഞായറാഴ്ചകുര്ബ്ബാന കഴിഞ്ഞ പള്ളിപോലെ വിശാലമായ ഏതോ തെരുവില്
ശിശിരത്തിന്റെ ഒരു സുവര്ണ്ണദിനംകൂടി അവസാനിക്കുന്നു.
ഘാതകാ,
നിന്റെ ഇരയുടെ മുഖം ഒരിക്കലെങ്കിലും നീ മനസ്സിലോര്ത്തിരുന്നുവെങ്കില്
ഗ്യാസ് ചേംബറില് ഒടുങ്ങിയ നിന്റെ അമ്മയെ നീ ഓര്മ്മിക്കുമായിരുന്നേനെ,
തോക്കിന്റെ യുക്തികളില്നിന്ന് നീ ഒരുപക്ഷേ രക്ഷപ്പെടുമായിരുന്നു
അസ്തിത്വം അന്വേഷിക്കേണ്ടത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നില്ലെന്ന്
മാനസാന്തരംപോലും ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു നിനക്ക്.
ഉപരോധം ഒരു കാത്തിരിപ്പാണ്
കൊടുങ്കാറ്റില് ആടിയുലയുന്ന ഒരു ഗോവണിയിലുള്ള കാത്തിരിപ്പ്
മഴവില്ലുകള് വന്നില്ലായിരുന്നുവെങ്കില്
ഞങ്ങളിപ്പോഴും ആ മണ്ണില് ഏകരായി കഴിയുമായിരുന്നു
ചുറ്റും എത്ര നല്ല ചങ്ങാതികള്
അവര് ഞങ്ങളെ എത്രമാത്രം സ്നേഹിക്കുന്നുവെന്നോ
ഞങ്ങളെ നോക്കി അവര് കരയുന്നു
തമ്മില്തമ്മില് രഹസ്യമായി പിന്നെ പറയുന്നു
“ഹോ, ഈ ഉപരോധം ഒന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നെങ്കില്!”
വാക്കുകള് പാതിവഴിയില് തീരുന്നു
"ഞങ്ങളെ കൈവിടരുതേ"
"ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കരുതേ"
ഞങ്ങളുടെ നഷ്ടങ്ങളുടെ പട്ടിക
ഓരോ ദിവസവും ഇരുപത്തിയെട്ട് രക്തസാക്ഷികള്
വീടുകള്, ഇരുപത്.
ഒലീവ് മരങ്ങള്, അന്പത്.
പിന്നെ,
കവിതയുടെ
അപൂര്ണ്ണ ചിത്രങ്ങളുടെ,
കളിചിരിയുടെ,
ഇളകുന്ന അസ്തിവാരങ്ങളും.
ഒരമ്മ മേഘങ്ങളോട് പറഞ്ഞു
എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ അടക്കം ചെയ്യൂ
എന്റെ വസ്ത്രം നിറയെ അവന്റെ രക്തം
എന്റെ മകനേ
മഴയല്ല നീയെങ്കില്
പൂമരമാവുക
ഉര്വ്വരതയുടെ ഉപ്പുള്ള പൂമരം
പൂമരമല്ലെങ്കില്
എന്റെ കുഞ്ഞേ
നീയൊരു കല്ലാവുക
ഈര്പ്പത്തില് കുതിര്ന്ന കല്ല്
അതിനുമായില്ലെങ്കില്, എന്റെ സ്നേഹമേ
നീയൊരു ചന്ദ്രനാവുക
നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട സ്ത്രീയുടെ ചന്ദ്രന്
(ഒരു മകന്റെ കബറിടത്തില്വെച്ച് ഒരു അമ്മ പറഞ്ഞതാണിത്)
കാവല്ക്കാരാ?
ഞങ്ങളുടെ ഉപ്പിന്റെ വെളിച്ചത്തിനുവേണ്ടി കാത്തിരുന്ന്
നിനക്ക് മടുക്കുന്നില്ലേ?
മടുക്കുന്നില്ലേ കാവല്ക്കാരാ നിനക്ക്?
ഈ അനന്തതയുടെ ഇത്തിരി ഘനനീലിമ മതിയാകില്ലേ
നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ ഈ ഭാരം കുറയ്ക്കാന്?
ഇവിടമൊക്കെ അടിച്ചുശുദ്ധമാക്കാന്?
അഹന്തയുടെ കുന്നുകളിറങ്ങി
തൂവലിന്റെ പാദമുദ്രകളൊടെ
എന്റെ അരികത്തണഞ്ഞ്
പഴയ ചങ്ങാതികളെപ്പോലെ
കൈകള്കോര്ത്ത് നടന്ന്
ചിരപുരാതനമായ അപ്പവും വീഞ്ഞും നുകര്ന്ന്
ഈ വഴിത്താരകള് നടന്നുതീര്ക്കണമോയെന്ന്
ആത്മാവ് സ്വയം തീരുമാനിക്കട്ടെ
അന്നുമാത്രമേ നമ്മുടെ ദിവസങ്ങള് അര്ത്ഥപൂര്ണ്ണമാകൂ
അന്ന് ഞാന് ഏതെങ്കിലും കുന്നിന്ചെരുവില്
വെറുതെ ചെന്നിരിക്കും
ഞങ്ങളുടെ തകര്ന്ന അവശിഷ്ടങ്ങളില്
നിഴലുകള് ഹരിതസമൃദ്ധിയാകുന്നു
എന്റെ ആട്ടിന്പറ്റങ്ങളുടെ തൊലിയില് തലവെച്ച്
ചെന്നായകള് ഉറങ്ങുകയാണ്
എന്നെപ്പോലെ, മാലാഖമാരെ പോലെ അവനും സ്വപ്നം കാണുന്നു
ജീവിതം ഇവിടെയാണെന്ന്..
മറുകരയിലല്ലെന്ന്..
ഉപരോധത്തിന്റെ അവസ്ഥയില്
സമയം സ്ഥലംപോലെ ഉറച്ചുനില്ക്കുന്നു
ഉപരോധത്തിന്റെ അവസ്ഥയില്
സമയം സ്ഥലമാകുന്നു
ഇന്നലെകളും നാളെകളും ഇല്ലാത്ത സ്ഥലം
ജീവിക്കുന്ന ഓരോ പുതിയ ദിവസവും
രക്തസാക്ഷി എന്നെ വലംവെക്കുന്നു
അവന് എന്നോട് ചോദിക്കുന്നു. എവിടെയാണ് നീ?
ഞങ്ങള്ക്കു തന്ന വാക്കുകള് നിഘണ്ടുവിലേക്ക് തിരിച്ചെടുക്കുക
ഉറങ്ങുന്നവരെ അവരുടെ ഉറക്കത്തിന്റെ പ്രതിദ്ധ്വനിയില്നിന്ന് വിടുവിക്കുക
രക്തസാക്ഷി എനിക്ക് വെളിച്ചം തരുന്നു
ചക്രവാളത്തിനപ്പുറത്തെ അനശ്വരതയുടെ കന്യകാത്വങ്ങള് എനിക്കു വേണ്ടേവേണ്ട
എനിക്ക് ഈ ഭൂമിയിലെ ജീവിതം മതി
ഫിഗ് മരങ്ങളുടെയും പൈന് മരങ്ങളുടെയും ഇടയിലെ ജീവിതം
എനിക്ക് അവിടേക്കെത്താന് കഴിയുന്നില്ല
എന്നിട്ടും ഞാനതിനെ ലക്ഷ്യം വെച്ചു,
എന്റെ കയ്യിലെ അവസാനത്തെ പ്രയോഗംകൊണ്ട്,
തെളിഞ്ഞ ആകാശത്തിന്റെ ഉടലിലെ ചോര
രക്തസാക്ഷി എന്നെ ഓര്മ്മിപ്പിക്കുന്നു
അവരുടെ മുറവിളികള്ക്ക് ചെവി കൊടുക്കല്ലേ
എന്റെ അച്ഛനെ വിശ്വസിക്കൂ
എന്റെ ചിത്രത്തില് നോക്കി അച്ഛന് കരഞ്ഞു
എന്തിന് നമ്മള് വേഷങ്ങള് വെച്ചുമാറി എന്റെ മോനേ?
ഞാനല്ലേ ആദ്യം പോകേണ്ടിയിരുന്നത്? ഞാനല്ലേ?
രക്തസാക്ഷി എന്നെ പൊതിയുന്നു
എന്റെ സ്ഥലവും പഴകിയ വീട്ടുപകരണങ്ങളും മാത്രമല്ലേ ഞാന് മാറ്റിയുള്ളു?
കട്ടിലിന്റെ തലക്കല് ഒരു തുമ്പിയെ ഇരുത്തി ഞാന്.
വിരലിന്റെ അറ്റത്ത് ഒരു ചന്ദ്രക്കലയും
എന്റെ സങ്കടങ്ങള് മറക്കാന്.
ആര്ക്കും ഒരു ദോഷവും വരാതെ
അടിമകളാവാനുള്ള നമ്മുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയാണ്
നീണ്ടുപോകുന്ന ഈ ഉപരോധം സാദ്ധ്യമാക്കുന്നത്
ചെറുത്തുനില്പ്പ് ഹൃദയത്തിന്റെ ചെറുപ്പത്തെയാണ് വെളിവാക്കുന്നത്,
വൃഷണങ്ങളുടെ അരോഗതയെയും
രോഗത്തിന്റെ നിശ്ചയദാര്ഢ്യത്തെയും അത് വെളിവാക്കുന്നു
പ്രതീക്ഷയെന്ന രോഗം
ബാക്കിവന്ന പുലരിയില്
ഞാനെന്റെ പുറത്തേക്കു കടക്കുന്നു
ബാക്കിവന്ന രാത്രിയില്
എന്റെയുള്ളിലെ പാദപതനങ്ങളുടെ ശബ്ദം ഞാന് കേള്ക്കുന്നു
തുരങ്കത്തിന്റെ അവസാനം
വെളിച്ചത്തിന്റെ ഉന്മാദവും
ചിത്രശലഭത്തിന്റെ വെളിച്ചവും പങ്കിടാന്
എന്റെകൂടെയെത്തിയവന്
എന്റെ അഭിവാദ്യങ്ങള്
രാത്രിയില്,
ഇരു സ്ഥലരാശികളെയും
അതിജീവിച്ച്
എന്റെ പാനപാത്രം പങ്കിടുന്നവന്
എന്റെ അഭിവാദ്യങ്ങള്
എന്റെ മനോവിഭ്രമങ്ങള്ക്ക്
അഭിവാദ്യങ്ങള്
എന്റെ ചങ്ങാതികള് എനിക്ക് അത്താഴവിരുന്നൊരുക്കുന്നു
ഓക്ക് മരങ്ങളുടെ തണലില് ഒരു അന്ത്യവിശ്രമം
സമയത്തിന്റെ ഒരു ശിലാഫലകം
എല്ലാ ശവമടക്കുകളിലും ഞാനത് കാണുന്നു.
അപ്പോള് ആരാണ് മരിച്ചത്? ആരാണ്?
പട്ടിക്കുട്ടിയുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ദംശനംപോലെയാണ് എഴുത്ത്
ചോര പൊടിയാത്ത ഒരു മുറിവ്
നമുക്കായ് ഒരുക്കിവെച്ച കടുപ്പത്തിലുള്ള കാപ്പി
പക്ഷികള്
ഹരിതവനങ്ങള്
സ്വച്ഛമായ തണല്
ചുമരില്നിന്ന് ചുമരിലേക്ക്
ചാടിക്കളിക്കുന്ന സൂര്യന്.
മേഘങ്ങളില് ബാക്കിവന്ന ജലം
നമ്മെ,
ആകാശത്തിന്റെ അനന്തമായ രൂപങ്ങളെ ഓര്മ്മപ്പിക്കുന്നു;
ബാക്കിവന്ന ഭ്രഷ്ടമായ ഓര്മ്മകളാകട്ടെ,
ഈ പകലിന്റെ ശക്തിയും സൗന്ദര്യവുമാണ് നമ്മെ ഓര്മ്മിപ്പിക്കുന്നത്.
അനശ്വരതയുടെ അതിഥികളാണ്
നമ്മളെന്നും.
മഹമൂദ് ദാര്വിഷിന്റെ Under the Siege എന്ന കവിത
മൊഴിമാറ്റം - രാജീവ് ചേലനാട്ട്
Monday, February 25, 2008
അധിനിവേശത്തിന്റെ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം
മഹമൂദ് ദാര്വിഷ് നഗരത്തില് വന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞു. അറബ് കവികളില് ഏറ്റവും പ്രശസ്തന്. ഏറെക്കാലം പ്രവാസിയായി കഴിയേണ്ടിവന്ന ഒരാള്. സൗന്ദര്യശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് നിശ്ചയമായും അദ്ദേഹത്തിന് അറിവുണ്ടാവണം...അന്തര്ലീനവും, വിരൂപവും, പ്രഹസനവും, സുന്ദരവുമായ...എല്ലാതിനെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തിനറിയാം..അധിനിവേശം, നഷ്ടങ്ങള്, ദുരിതങ്ങള്, അഭിലാഷങ്ങള്, ദുരന്തങ്ങള്..എല്ലാം...എല്ലാം അറിയാം.
മുന്കൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച പല പരിപാടികളും മാറ്റിവെച്ച് ദാര്വിഷിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ കവിതകള് കേള്ക്കാന് ഞാനും പോയി. അവിടെ എത്തിയപ്പോഴേക്കും ഹാള് നിറഞ്ഞുകവിഞ്ഞിരുന്നു. ആരെയും അകത്തേക്ക് കടത്തിവിടുന്നില്ല. അഞ്ഞൂറിലധികം ആളുകളുണ്ടായിരുന്നു അതിന്റെ അകത്ത്.
ഉള്ളില് തിക്കിതിരക്കി കടക്കാന് വെറുതെ ശ്രമിച്ചു. അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടു കാണാനോ കേള്ക്കാനോ സാധിക്കില്ലെന്ന് ബോദ്ധ്യമായപ്പോള് നിരാശ കൂടിക്കൂടി വന്നു.
സദസ്സിനെ നോക്കി. കൂടുതലും ചെറുപ്പക്കാര്. ഇരുപത് കടക്കുന്നവര്, കുറച്ച് പ്രായമായവരും. അത് എനിക്ക് അല്പ്പം പ്രത്യാശ നല്കി. ഒരു അധിനിവേശത്തില്നിന്നും ഒഴുകുന്ന കവിതയെ ആസ്വദിക്കാന് അറബ് വംശത്തിന് ഇപ്പോഴും കഴിയുന്നുവെങ്കില്, പ്രത്യാശ കയ്യൊഴിയാന് സമയമായിട്ടില്ലെന്ന് അത് എന്നെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തി.
ഒരു പക്ഷേ വാക്കുകള് മാത്രമായിരിക്കും ബാക്കിവന്നിട്ടുള്ള ഒരേയൊരു വസ്തു.
കവിത രചിക്കാനുള്ള വാക്കുകള്, ദുരന്തങ്ങളെ സംവേദനം ചെയ്യാനുള്ള വാക്കുകള്, വേദനക്ക് അടിക്കുറിപ്പെഴുതുന്ന വാക്കുകള്..
സദസ്സിന്റെ പ്രതികരണം കാണാന് കാത്തുനില്ക്കാതെ,ദാര്വിഷിന്റെ പുതിയ പുസ്തകവും വാങ്ങി ഞാന് പുറത്തുകടന്നു.
ദാര്വിഷിന്റെ കവിത കേള്ക്കാന് കഴിഞ്ഞില്ല. നൂറുകണക്കിനു കവിതകള് എഴുതിയിട്ടുണ്ട് അദ്ദേഹം. പക്ഷേ എന്നു മുതല്ക്കാണ് കവികള് യാഥാര്ത്ഥ്യങ്ങളെ രൂപാന്തരപ്പെടുത്താന് തുടങ്ങിയത്?
അവര് സത്യത്തിന്റെ സംവേദകരാണ്. സാധാരണ മനുഷ്യര്ക്ക് ആവിഷ്ക്കരിക്കാന് സാധിക്കാതെവരുന്ന സാധാരണ സത്യങ്ങളെ കാവ്യാത്മകമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നവര്. അതുകൊണ്ട് അവര് കവിതകള് വായിക്കുകയോ ശ്രദ്ധിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. 'നമ്മളെല്ലാം അതിന്റെ അകത്താണ്' എന്നൊരു ബോധം അങ്ങിനെ അവര് വാക്കുകള്കൊണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഒരു നൈമിഷികമായ ബോധം.
പുറത്തെ ശുദ്ധവായു ശ്വസിച്ചപ്പോള് വലിയ ആശ്വാസം തോന്നി. വാക്കുകള്ക്കുവേണ്ടി ദാഹിച്ച് ഇരിക്കുന്ന പ്രതീക്ഷാനിര്ഭരമായ ശരീരങ്ങളുടെ ഗന്ധവും, ഇരിപ്പിടമോ, ഒരിഞ്ചു സ്ഥലമോ കിട്ടാനുള്ള കാത്തിരിപ്പും എല്ലാംകൂടി എനിക്ക് തലപെരുക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
മറ്റൊരു കെണിയാണ് ഇത്. ഉള്ളില് ആരോ പറയുന്നു. പ്രതീക്ഷയുടെ നാമ്പുകള് ഉള്ളില് മുളപ്പിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും നിരാശയിലേക്കാഴ്ത്തുന്ന ഒരു കെണി.
പിറകില് ആരുടെയോ കാലൊച്ച കേള്ക്കുന്നു.
"അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകള് കേള്ക്കാന് കഴിയാത്തത് കഷ്ടമായി", അയാള് പറഞ്ഞു.
"അതെ, കഷ്ടമാണ്". നടന്നുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാനും പറഞ്ഞു.
"നിങ്ങള് ഇറാഖിയാണെന്നു തോന്നുന്നു" അയാള് ചോദിച്ചു.
ഞാന് നിന്നു. ഒരു മെലിഞ്ഞ മനുഷ്യന്. മുഖത്ത് അസംഖ്യം ചുളിവുകള്.
"അതെ, ഞാന് ഇറാഖിയാണ്. എങ്ങിനെ ഊഹിച്ചു?"
"ഭാരവാഹികളോട് നിങ്ങള് സംസാരിക്കുന്നത് കേട്ടപ്പോള് തോന്നി. ഞാനും ഇറാഖിയാണ്".
"എനിക്കും മനസ്സിലായി. നിങ്ങളുടെ സംസാരത്തില്നിന്ന്"
"ഞാനും കവിയാണ്. ബാഗ്ദാദില്നിന്ന് രക്ഷപ്പെടേണ്ടിവന്നു".
അപ്പോള് കവിത രക്ഷപ്പെടലിനെക്കുറിച്ചായിരിക്കുമല്ലോ അല്ലേ?
അയാള് ചിരിച്ചു.
"അല്ല, ഞാന് സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ചാണ് കവിത എഴുതാറ്"
"സ്നേഹമോ? അധിനിവേശത്തിന്കീഴിലും സ്നേഹമോ?"
അയാള് എന്നെ അല്പ്പനേരം നോക്കി. എന്നിട്ട് പറഞ്ഞു.
"ഞാന് എഴുതുന്നത്, അധിനിവേശത്തിന്റെ കീഴില് എവിടെയാണ് സ്നേഹത്തെ കണ്ടെത്തേണ്ടത് എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്"
"ഞാനത് ഊഹിച്ചു" അഭിവാദ്യം പറഞ്ഞ് ഞങ്ങള് വഴിപിരിഞ്ഞു.
എന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിങ്ങളായിരുന്നുവെങ്കില് എന്തു ചെയ്യുമായിരുന്നു?
അധിനിവേശത്തിന്റെ കീഴില് സ്നേഹമന്വേഷിക്കുന്നവരുടെ ഈ വാക്കുകളുടെ പെരുമഴ എന്നും ഞാന് കേള്ക്കാറുള്ളതാണ്. നിങ്ങള് ആ വാക്കുകളെ എന്തുചെയ്യും?
കേട്ടിട്ടില്ലേ?
"ഞാന് എങ്ങിനെ പിടിച്ചുനില്ക്കും?"
" എനിക്ക് ഒരു ഭാവിയുമില്ല"
"ആ വേദനയെ മറികടക്കാന് എനിക്കാവുന്നില്ല"
"ഓര്മ്മകള് എന്നെ എല്ലായിടത്തും പിന്തുടരുന്നു",
"ഞാന് സ്വയം നഷ്ടപ്പെട്ടവനാണ്",
നമ്മളൊരു തുരങ്കത്തിനകത്താണ്",
"എനിക്കൊരു പ്രതീക്ഷയുമില്ല",
"ഇതൊരിക്കലും അവസാനിക്കാന് പോകുന്നില്ല",
"നമ്മെ എല്ലാവരും കയ്യൊഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു",
"ആര്ക്കും നമ്മെ വേണ്ടാതായിരിക്കുന്നു",
"നമ്മള് വിസ്മൃതിയിലകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു",
"നമ്മളിപ്പോള് എണ്ണമെടുക്കുന്നില്ല","നമുക്കിനി രാജ്യമില്ല",
"എന്റെ വീട് തകര്ന്നുതരിപ്പണമായിരിക്കുന്നു",
"അവര് എന്റെ മകനെയും ഭര്ത്താവിനെയും, ഭാര്യയെയും, കുട്ടികളെയും, അച്ഛനമ്മമാരെയും കൊന്നുകളഞ്ഞു",
"അവര് എന്നെ മാനഭംഗപ്പെടുത്തി, എനിക്കൊരിക്കലും ഇനി പഴയപടിയാകാന് കഴിയില്ല",
"അവരുടെ കണ്ണില് നമുക്കൊരു വിലയുമില്ല"..
ഇങ്ങിനെ എത്രവേണമെങ്കിലുമുണ്ട്.
ഈ വാക്യങ്ങളെ നിങ്ങളെന്തു ചെയ്യും?
ഈ വാക്യങ്ങള്കൊണ്ട് നിങ്ങളെന്തുചെയ്യും. എങ്ങിനെയാണ് അവയെ നേരാംവണ്ണം വെക്കുക? എന്താണ് നിങ്ങളവയോട് പറയുക?
ഇവയെ പിന്തുടരുന്ന വേദനയെ നിങ്ങള് എന്തു ചെയ്യും?
ഏതുതരം കവിതയാണ് നിങ്ങള് എഴുതുക?
ഊന്നുവടികളെപ്പോലെ, കൈത്താങ്ങുപോലെയുള്ള ഒട്ടനവധി വാക്കുകള്. എന്നിട്ട് നിങ്ങള് പറയുന്നു.."കുറച്ചുകൂടി ക്ഷമിക്കൂ, അല്പം കൂടി സഹിക്കൂ, പിടിച്ചുനില്ക്കാന് ശ്രമിക്കൂ..എല്ലാം കലങ്ങിത്തെളിയും..ദൈവം കരുണാമയനാണ്" എന്നൊക്കെ.
ഈ വാക്കുകള് പൊള്ളയാണെന്നും, അവക്ക് അര്ത്ഥനാശം വന്നിരിക്കുന്നുവെന്നും എനിക്കും നിങ്ങള്ക്കും നന്നായി അറിയാം. അവ നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും കാലമേറെയായി. വെയിലേറ്റ്, നിറം മങ്ങിയ , പിഞ്ഞിത്തുടങ്ങിയ ഒരു ശീലക്കഷണം പോലെ..
എവിടെയാണ് നിങ്ങള്ക്ക് സൗന്ദര്യവും സ്നേഹവും കണ്ടെത്താനാവുക? ഏത് അനുഭവത്തില്? ഏത് പശ്ചാത്തലത്തില്? ഏത് സ്മരണയില്? എല്ലാ പഴയ ഓര്മ്മകളും മാഞ്ഞ്, ഒരു വലിയ ശൂന്യത മാത്രം ബാക്കിവന്ന്, അതില് വീണ്ടും ആ പഴകി ദ്രവിച്ച കീറത്തുണി....
അധികപ്പറ്റായ ഒരു ചര്മ്മംപോലെ നിങ്ങളെ പൊതിഞ്ഞ്, നിങ്ങളുടെ കാഴ്ചയെ വിരൂപമാക്കി, നിങ്ങളുടെ ധാരണകളെ വക്രീകരിച്ച്, ഉപേക്ഷിക്കാന് കൂട്ടാക്കാത്ത വിരുന്നുകാരനെപ്പോലെ നിങ്ങളെ പൊതിയുന്ന ആ മാലിന്യത്തെ നിങ്ങള് എന്തുചെയ്യും? നിങ്ങളുടെ അസ്തിത്വത്തെ അധിനിവേശിക്കുന്ന അതിനെ?
ആ അഴുക്കിനെ?
നിങ്ങള് കാണുകയും, ദൃക്സാക്ഷിയാവുകയും, കേള്ക്കുകയും ചെയ്ത ആ വൃത്തികേടിനെ.
മനുഷ്യത്വപൂര്ണ്ണമെന്ന് ഇത്രനാളും നിങ്ങള് തെറ്റിദ്ധരിച്ച ആ മുഖത്ത് ഇന്ന് മെല്ലെമെല്ലെ പ്രത്യക്ഷമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആ നിഗൂഢലക്ഷ്യങ്ങളുടെ അഴുക്കുകളെ നിങ്ങളെന്തു ചെയ്യും?
വംശഹത്യയുടെയും, ക്രൂരതയുടെയും, അവഗണനയുടെയും, ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെയും, നിലനില്പ്പിന്റെയും, വ്യാജവേഷങ്ങളുടെയും ആ അശ്ലീലങ്ങളെ?
ഞാനീ ചോദ്യങ്ങള് എന്നോടുതന്നെ ചോദിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. ഇതു മാത്രമല്ല, ഇതില്നിന്നും സ്വാഭാവികമായി വരുന്ന മറ്റൊരു ചോദ്യവും - ഇതില്നിന്നെല്ലാം എന്നെങ്കിലുമൊരിക്കല് രക്ഷയുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം.
പിന്നെ, എവിടെയാണ് നിങ്ങള് സൗന്ദര്യം കണ്ടെത്തുക? ഭാവി എന്നത് വിദൂരമായതുകൊണ്ട്, പൊയ്പോയ കാലങ്ങളെ ചിക്കിച്ചിനക്കിയെടുത്ത് അതിനകത്തെ മങ്ങിത്തുടങ്ങിയ ഏതെങ്കിലും ഒരു പുരാവസ്തുവില് ഒരുപക്ഷേ അത് നമ്മള് കണ്ടെത്തിയെന്നുവരാം.
വര്ത്തമാനകാലത്തെ നമ്മള് എന്തുചെയ്യും? എങ്ങിനെയാണ് അതിനെ നമ്മള് സഹിക്കുക? മറ്റൊരു വാക്കില് പറഞ്ഞാല്, അത് നമ്മെ എങ്ങിനെയാണ് സഹിക്കുക? അടര്ന്നകലുന്ന ഓരോ ദിവസവും, നാഴികകളും, നിമിഷങ്ങളും. എങ്ങിനെയാണ്, അത് നമ്മെ ഉള്ക്കൊള്ളുക?
ആ ഹാളിനകത്ത് കയറിക്കൂടാന് ഞാന് തിക്കിത്തിരക്കിയപോലെ, നിങ്ങളും ഇന്നിന്റെ അകത്ത് കയറിക്കൂടാന് ശ്രമിക്കുമെന്നോ? അതോ, ആ ശ്രമം ഉപേക്ഷിച്ച്, അജ്ഞാതമായ മറ്റെവിടേക്കെങ്കിലും നടന്നകലുമെന്നോ? അങ്ങിനെയെങ്കില്, എങ്ങോട്ടേക്കാണത്?
ഇത് തോല്വി സമ്മതിക്കലല്ല. ഇതാണ് യാഥാര്ത്ഥ്യം. ഏതു യാഥാര്ത്ഥ്യത്തെക്കുറിച്ചാണോ നിങ്ങള്ക്ക് ഒരു ചുക്കുമറിയാത്തത്, അതുതന്നെയാണിത്.
ഭ്രാന്തു പിടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സമാന്തര യാഥാര്ത്ഥ്യം. കുമിളപോലെയുള്ള ഒന്ന്. അഭിസംബോധനചെയ്യാനോ, കാണാനോ ഇതുവരെ ആരും കൂട്ടാക്കാതിരുന്ന ഒരു നീര്ക്കുമിള. നിലനില്പ്പിന്റെ ആ നീര്പ്പോളക്കകത്ത്, എവിടെയാണ് നിങ്ങള് സ്നേഹം കണ്ടെത്തുക? ഒരു കുമിളയോട് എങ്ങിനെയാണ് നിങ്ങള് ബന്ധപ്പെടുക? ഒരു പക്ഷേ നിങ്ങളെപ്പോലെതന്നെ, ഈ കുമിളകള്ക്കകത്ത് കഴിയാന് വിധിക്കപ്പെട്ട മറ്റ് ആളുകളുമായിട്ടായിരിക്കണം നിങ്ങള് ഒരുപക്ഷേ ബന്ധപ്പെടുക. മാനസികവും, ശാരീരികവും, വൈകാരികവുമായ ഒരു പുറമ്പോക്ക്. ചുരുങ്ങിചുരുങ്ങി വന്ന് ഒരു ബിന്ദുവോളം ചെറുതായിത്തീരുന്ന ഒരു സ്ഥലരാശി.
നിങ്ങള് നില്ക്കുന്ന ആ ബിന്ദു നിങ്ങളുടെ നിര്ണ്ണായകമായ സ്ഥലരാശിയാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരേയൊരു കാര്യം മാത്രമേ നിങ്ങളെ അലട്ടുന്നുള്ളു. ചുവടുപതറാതെ, എങ്ങിനെ അവിടെ പിടിച്ചുനില്ക്കാമെന്ന്.
ആശയറ്റ ഒരു ബിന്ദു. അവിടെ എങ്ങിനെയാണ് ഒരാള് സ്നേഹം കണ്ടെത്തുക?
തിമിരം ബാധിച്ച, അല്പ്പജ്ഞനായ ഒരു പാശ്ചാത്യന് ഒരിക്കല് എനിക്കെഴുതി:
"കീറിപ്പഴകിയ ദേശാഭിമാനസഞ്ചി എങ്ങിനെയാണ് ഞാന് വീണ്ടും തുന്നിച്ചേര്ക്കുക? ഉപയോഗശൂന്യമായ തുരുമ്പു പിടിച്ച ഇറാഖി തകരപ്പാത്രം എങ്ങിനെയാണ് ഞാന് തിരിച്ചെടുക്കുക? ഇനിയും, എങ്ങിനെയാണ് ഞാന് അതിന്റെയുള്ളിലെ മൃഗതൃഷ്ണയെ അഭിമുഖീകരിക്കുക? നിങ്ങള് അനഭിമതയാണെന്ന് എങ്ങിനെ നിങ്ങള്ക്ക് പറയാന് കഴിയും? ഭാവിയില്ലെന്ന് സ്വയം കരുതാന് എങ്ങിനെ നിങ്ങള്ക്കാവും?"
എന്തുകൊണ്ടാണ് ആളുകള്ക്ക് വ്യഷ്ടിയെയും സമഷ്ടിയെയും ഒന്നായിതന്നെ കാണുവാന് കഴിയാത്തത്? ഉള്ളിലേറ്റിനടക്കുന്ന ജീനുകളെപ്പോലെ സാര്വ്വത്രികമായ ഒരു വിധിയെ പുല്കാന് കഴിയാത്തത്?
ഇത് എന്നെക്കുറിച്ചല്ല. നമ്മെക്കുറിച്ചാണ്.
ഇന്നത്തെ നമ്മുടെ അവസ്ഥയില്, നമുക്ക് ഒരു ഭാവിയുമില്ല. ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ സ്വപ്നങ്ങള് നമ്മളില്നിന്ന് അപഹരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതൊരു യാഥാര്ത്ഥ്യമാണ്.
എന്നിട്ടും ഇതുപോലുള്ള മൂഢ തത്ത്വചിന്തകളുമായി ഒരാള് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോള്..അതിനര്ത്ഥം, അധിനിവേശത്തെക്കുറിച്ചോ, വംശഹത്യയെക്കുറിച്ചോ, മാനഭംഗങ്ങളെക്കുറിച്ചോ, വിശ്വാസത്തിന്റെയും അര്ത്ഥത്തിന്റെയും, ജീവിതത്തിന്റെതന്നെയും നഷ്ടത്തെക്കുറിച്ചോ ഒന്നും അയാള് ഒന്നും മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ലെന്നുതന്നെയാണ്..കാരണം, അയാള് തത്ത്വചിന്തയില് ആഴ്ന്നിറങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.
ഒരു അവസാനവും കാണാത്ത അധിനിവേശത്തിന്റെ അഗാധമായ താഴ്ചകളും, അതിന്റെ അശ്ലീലമായ ബഹുമുഖവും അയാള് തിരിച്ചറിയുന്നില്ല എന്നുതന്നെയാണ് അതിന്റെ അര്ത്ഥം.
പക്ഷേ എന്നിട്ടും എന്റെ കയ്യില് വാക്കുകളല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമില്ല..അതുപോലും ചെന്നെത്തുന്നത്, തണുത്തുറഞ്ഞ്, നിശ്ചലവും നിര്വ്വികാരവുമായ ഒരു തടാകത്തിലാണ്.അല്ലെങ്കില് അത് ചെന്ന് മുട്ടുന്നത്, മനുഷ്യരെന്ന ആ ഭീമാകാരമായ കന്മതിലിലാണ്.
അപ്പോള് ഞാന് വീണ്ടും ചോദിക്കട്ടെ, ഒരുവന്റെ വൈയക്തികവും സാമൂഹികവുമായ അനുഭവങ്ങളെ ഇത്ര നിര്ദ്ദയമായ വാചാടോപങ്ങളാല് എറ്റിക്കളയുമ്പോള് എവിടെയാണ് അയാള്ക്ക് സ്നേഹം കണ്ടെത്താനാവുക?
രക്ഷപ്പെടാന് ഒരേയൊരു വഴിയേയുള്ളു - രോഷം.
നിങ്ങളുടെ ധാരണകളെയും, തത്ത്വചിന്തകളെയും, വിശകലങ്ങളെയും, സിദ്ധാന്തങ്ങളെയും, ഭാവനകളെയും എല്ലാം ചുട്ടുചാമ്പലാക്കുന്ന ആ വലിയ രോഷം.
നമ്മിലേക്ക് നിറഞ്ഞൊഴുകിയെത്തുന്ന ഇന്നിന്റെ എല്ലാ വൃത്തികേടുകളെയും, വിദ്വേഷത്തെയും, നിസ്സംഗതയെയും അഗ്നിശുദ്ധിവരുത്തുന്ന, രോഷത്തിന്റെ ഒരു വലിയ കാട്ടുതീ.
നിങ്ങളുടെ അധിനിവേശത്തിന്റെ ബഹുമുഖമായ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രത്തില്ന്ന് രക്ഷപ്പെടാന് അതേ ഒരു വഴിയുള്ളു. അന്തര്ലീനമായ രോഷത്തിന്റെ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം.
The Aesthetics of Occupation എന്ന പേരില് ലൈല അന്വര് എഴുതിയ ലേഖനത്തിന്റെ പരിഭാഷ.
മുന്കൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച പല പരിപാടികളും മാറ്റിവെച്ച് ദാര്വിഷിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ കവിതകള് കേള്ക്കാന് ഞാനും പോയി. അവിടെ എത്തിയപ്പോഴേക്കും ഹാള് നിറഞ്ഞുകവിഞ്ഞിരുന്നു. ആരെയും അകത്തേക്ക് കടത്തിവിടുന്നില്ല. അഞ്ഞൂറിലധികം ആളുകളുണ്ടായിരുന്നു അതിന്റെ അകത്ത്.
ഉള്ളില് തിക്കിതിരക്കി കടക്കാന് വെറുതെ ശ്രമിച്ചു. അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടു കാണാനോ കേള്ക്കാനോ സാധിക്കില്ലെന്ന് ബോദ്ധ്യമായപ്പോള് നിരാശ കൂടിക്കൂടി വന്നു.
സദസ്സിനെ നോക്കി. കൂടുതലും ചെറുപ്പക്കാര്. ഇരുപത് കടക്കുന്നവര്, കുറച്ച് പ്രായമായവരും. അത് എനിക്ക് അല്പ്പം പ്രത്യാശ നല്കി. ഒരു അധിനിവേശത്തില്നിന്നും ഒഴുകുന്ന കവിതയെ ആസ്വദിക്കാന് അറബ് വംശത്തിന് ഇപ്പോഴും കഴിയുന്നുവെങ്കില്, പ്രത്യാശ കയ്യൊഴിയാന് സമയമായിട്ടില്ലെന്ന് അത് എന്നെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തി.
ഒരു പക്ഷേ വാക്കുകള് മാത്രമായിരിക്കും ബാക്കിവന്നിട്ടുള്ള ഒരേയൊരു വസ്തു.
കവിത രചിക്കാനുള്ള വാക്കുകള്, ദുരന്തങ്ങളെ സംവേദനം ചെയ്യാനുള്ള വാക്കുകള്, വേദനക്ക് അടിക്കുറിപ്പെഴുതുന്ന വാക്കുകള്..
സദസ്സിന്റെ പ്രതികരണം കാണാന് കാത്തുനില്ക്കാതെ,ദാര്വിഷിന്റെ പുതിയ പുസ്തകവും വാങ്ങി ഞാന് പുറത്തുകടന്നു.
ദാര്വിഷിന്റെ കവിത കേള്ക്കാന് കഴിഞ്ഞില്ല. നൂറുകണക്കിനു കവിതകള് എഴുതിയിട്ടുണ്ട് അദ്ദേഹം. പക്ഷേ എന്നു മുതല്ക്കാണ് കവികള് യാഥാര്ത്ഥ്യങ്ങളെ രൂപാന്തരപ്പെടുത്താന് തുടങ്ങിയത്?
അവര് സത്യത്തിന്റെ സംവേദകരാണ്. സാധാരണ മനുഷ്യര്ക്ക് ആവിഷ്ക്കരിക്കാന് സാധിക്കാതെവരുന്ന സാധാരണ സത്യങ്ങളെ കാവ്യാത്മകമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നവര്. അതുകൊണ്ട് അവര് കവിതകള് വായിക്കുകയോ ശ്രദ്ധിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. 'നമ്മളെല്ലാം അതിന്റെ അകത്താണ്' എന്നൊരു ബോധം അങ്ങിനെ അവര് വാക്കുകള്കൊണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഒരു നൈമിഷികമായ ബോധം.
പുറത്തെ ശുദ്ധവായു ശ്വസിച്ചപ്പോള് വലിയ ആശ്വാസം തോന്നി. വാക്കുകള്ക്കുവേണ്ടി ദാഹിച്ച് ഇരിക്കുന്ന പ്രതീക്ഷാനിര്ഭരമായ ശരീരങ്ങളുടെ ഗന്ധവും, ഇരിപ്പിടമോ, ഒരിഞ്ചു സ്ഥലമോ കിട്ടാനുള്ള കാത്തിരിപ്പും എല്ലാംകൂടി എനിക്ക് തലപെരുക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
മറ്റൊരു കെണിയാണ് ഇത്. ഉള്ളില് ആരോ പറയുന്നു. പ്രതീക്ഷയുടെ നാമ്പുകള് ഉള്ളില് മുളപ്പിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും നിരാശയിലേക്കാഴ്ത്തുന്ന ഒരു കെണി.
പിറകില് ആരുടെയോ കാലൊച്ച കേള്ക്കുന്നു.
"അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകള് കേള്ക്കാന് കഴിയാത്തത് കഷ്ടമായി", അയാള് പറഞ്ഞു.
"അതെ, കഷ്ടമാണ്". നടന്നുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാനും പറഞ്ഞു.
"നിങ്ങള് ഇറാഖിയാണെന്നു തോന്നുന്നു" അയാള് ചോദിച്ചു.
ഞാന് നിന്നു. ഒരു മെലിഞ്ഞ മനുഷ്യന്. മുഖത്ത് അസംഖ്യം ചുളിവുകള്.
"അതെ, ഞാന് ഇറാഖിയാണ്. എങ്ങിനെ ഊഹിച്ചു?"
"ഭാരവാഹികളോട് നിങ്ങള് സംസാരിക്കുന്നത് കേട്ടപ്പോള് തോന്നി. ഞാനും ഇറാഖിയാണ്".
"എനിക്കും മനസ്സിലായി. നിങ്ങളുടെ സംസാരത്തില്നിന്ന്"
"ഞാനും കവിയാണ്. ബാഗ്ദാദില്നിന്ന് രക്ഷപ്പെടേണ്ടിവന്നു".
അപ്പോള് കവിത രക്ഷപ്പെടലിനെക്കുറിച്ചായിരിക്കുമല്ലോ അല്ലേ?
അയാള് ചിരിച്ചു.
"അല്ല, ഞാന് സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ചാണ് കവിത എഴുതാറ്"
"സ്നേഹമോ? അധിനിവേശത്തിന്കീഴിലും സ്നേഹമോ?"
അയാള് എന്നെ അല്പ്പനേരം നോക്കി. എന്നിട്ട് പറഞ്ഞു.
"ഞാന് എഴുതുന്നത്, അധിനിവേശത്തിന്റെ കീഴില് എവിടെയാണ് സ്നേഹത്തെ കണ്ടെത്തേണ്ടത് എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്"
"ഞാനത് ഊഹിച്ചു" അഭിവാദ്യം പറഞ്ഞ് ഞങ്ങള് വഴിപിരിഞ്ഞു.
എന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിങ്ങളായിരുന്നുവെങ്കില് എന്തു ചെയ്യുമായിരുന്നു?
അധിനിവേശത്തിന്റെ കീഴില് സ്നേഹമന്വേഷിക്കുന്നവരുടെ ഈ വാക്കുകളുടെ പെരുമഴ എന്നും ഞാന് കേള്ക്കാറുള്ളതാണ്. നിങ്ങള് ആ വാക്കുകളെ എന്തുചെയ്യും?
കേട്ടിട്ടില്ലേ?
"ഞാന് എങ്ങിനെ പിടിച്ചുനില്ക്കും?"
" എനിക്ക് ഒരു ഭാവിയുമില്ല"
"ആ വേദനയെ മറികടക്കാന് എനിക്കാവുന്നില്ല"
"ഓര്മ്മകള് എന്നെ എല്ലായിടത്തും പിന്തുടരുന്നു",
"ഞാന് സ്വയം നഷ്ടപ്പെട്ടവനാണ്",
നമ്മളൊരു തുരങ്കത്തിനകത്താണ്",
"എനിക്കൊരു പ്രതീക്ഷയുമില്ല",
"ഇതൊരിക്കലും അവസാനിക്കാന് പോകുന്നില്ല",
"നമ്മെ എല്ലാവരും കയ്യൊഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു",
"ആര്ക്കും നമ്മെ വേണ്ടാതായിരിക്കുന്നു",
"നമ്മള് വിസ്മൃതിയിലകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു",
"നമ്മളിപ്പോള് എണ്ണമെടുക്കുന്നില്ല","നമുക്കിനി രാജ്യമില്ല",
"എന്റെ വീട് തകര്ന്നുതരിപ്പണമായിരിക്കുന്നു",
"അവര് എന്റെ മകനെയും ഭര്ത്താവിനെയും, ഭാര്യയെയും, കുട്ടികളെയും, അച്ഛനമ്മമാരെയും കൊന്നുകളഞ്ഞു",
"അവര് എന്നെ മാനഭംഗപ്പെടുത്തി, എനിക്കൊരിക്കലും ഇനി പഴയപടിയാകാന് കഴിയില്ല",
"അവരുടെ കണ്ണില് നമുക്കൊരു വിലയുമില്ല"..
ഇങ്ങിനെ എത്രവേണമെങ്കിലുമുണ്ട്.
ഈ വാക്യങ്ങളെ നിങ്ങളെന്തു ചെയ്യും?
ഈ വാക്യങ്ങള്കൊണ്ട് നിങ്ങളെന്തുചെയ്യും. എങ്ങിനെയാണ് അവയെ നേരാംവണ്ണം വെക്കുക? എന്താണ് നിങ്ങളവയോട് പറയുക?
ഇവയെ പിന്തുടരുന്ന വേദനയെ നിങ്ങള് എന്തു ചെയ്യും?
ഏതുതരം കവിതയാണ് നിങ്ങള് എഴുതുക?
ഊന്നുവടികളെപ്പോലെ, കൈത്താങ്ങുപോലെയുള്ള ഒട്ടനവധി വാക്കുകള്. എന്നിട്ട് നിങ്ങള് പറയുന്നു.."കുറച്ചുകൂടി ക്ഷമിക്കൂ, അല്പം കൂടി സഹിക്കൂ, പിടിച്ചുനില്ക്കാന് ശ്രമിക്കൂ..എല്ലാം കലങ്ങിത്തെളിയും..ദൈവം കരുണാമയനാണ്" എന്നൊക്കെ.
ഈ വാക്കുകള് പൊള്ളയാണെന്നും, അവക്ക് അര്ത്ഥനാശം വന്നിരിക്കുന്നുവെന്നും എനിക്കും നിങ്ങള്ക്കും നന്നായി അറിയാം. അവ നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും കാലമേറെയായി. വെയിലേറ്റ്, നിറം മങ്ങിയ , പിഞ്ഞിത്തുടങ്ങിയ ഒരു ശീലക്കഷണം പോലെ..
എവിടെയാണ് നിങ്ങള്ക്ക് സൗന്ദര്യവും സ്നേഹവും കണ്ടെത്താനാവുക? ഏത് അനുഭവത്തില്? ഏത് പശ്ചാത്തലത്തില്? ഏത് സ്മരണയില്? എല്ലാ പഴയ ഓര്മ്മകളും മാഞ്ഞ്, ഒരു വലിയ ശൂന്യത മാത്രം ബാക്കിവന്ന്, അതില് വീണ്ടും ആ പഴകി ദ്രവിച്ച കീറത്തുണി....
അധികപ്പറ്റായ ഒരു ചര്മ്മംപോലെ നിങ്ങളെ പൊതിഞ്ഞ്, നിങ്ങളുടെ കാഴ്ചയെ വിരൂപമാക്കി, നിങ്ങളുടെ ധാരണകളെ വക്രീകരിച്ച്, ഉപേക്ഷിക്കാന് കൂട്ടാക്കാത്ത വിരുന്നുകാരനെപ്പോലെ നിങ്ങളെ പൊതിയുന്ന ആ മാലിന്യത്തെ നിങ്ങള് എന്തുചെയ്യും? നിങ്ങളുടെ അസ്തിത്വത്തെ അധിനിവേശിക്കുന്ന അതിനെ?
ആ അഴുക്കിനെ?
നിങ്ങള് കാണുകയും, ദൃക്സാക്ഷിയാവുകയും, കേള്ക്കുകയും ചെയ്ത ആ വൃത്തികേടിനെ.
മനുഷ്യത്വപൂര്ണ്ണമെന്ന് ഇത്രനാളും നിങ്ങള് തെറ്റിദ്ധരിച്ച ആ മുഖത്ത് ഇന്ന് മെല്ലെമെല്ലെ പ്രത്യക്ഷമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആ നിഗൂഢലക്ഷ്യങ്ങളുടെ അഴുക്കുകളെ നിങ്ങളെന്തു ചെയ്യും?
വംശഹത്യയുടെയും, ക്രൂരതയുടെയും, അവഗണനയുടെയും, ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെയും, നിലനില്പ്പിന്റെയും, വ്യാജവേഷങ്ങളുടെയും ആ അശ്ലീലങ്ങളെ?
ഞാനീ ചോദ്യങ്ങള് എന്നോടുതന്നെ ചോദിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. ഇതു മാത്രമല്ല, ഇതില്നിന്നും സ്വാഭാവികമായി വരുന്ന മറ്റൊരു ചോദ്യവും - ഇതില്നിന്നെല്ലാം എന്നെങ്കിലുമൊരിക്കല് രക്ഷയുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം.
പിന്നെ, എവിടെയാണ് നിങ്ങള് സൗന്ദര്യം കണ്ടെത്തുക? ഭാവി എന്നത് വിദൂരമായതുകൊണ്ട്, പൊയ്പോയ കാലങ്ങളെ ചിക്കിച്ചിനക്കിയെടുത്ത് അതിനകത്തെ മങ്ങിത്തുടങ്ങിയ ഏതെങ്കിലും ഒരു പുരാവസ്തുവില് ഒരുപക്ഷേ അത് നമ്മള് കണ്ടെത്തിയെന്നുവരാം.
വര്ത്തമാനകാലത്തെ നമ്മള് എന്തുചെയ്യും? എങ്ങിനെയാണ് അതിനെ നമ്മള് സഹിക്കുക? മറ്റൊരു വാക്കില് പറഞ്ഞാല്, അത് നമ്മെ എങ്ങിനെയാണ് സഹിക്കുക? അടര്ന്നകലുന്ന ഓരോ ദിവസവും, നാഴികകളും, നിമിഷങ്ങളും. എങ്ങിനെയാണ്, അത് നമ്മെ ഉള്ക്കൊള്ളുക?
ആ ഹാളിനകത്ത് കയറിക്കൂടാന് ഞാന് തിക്കിത്തിരക്കിയപോലെ, നിങ്ങളും ഇന്നിന്റെ അകത്ത് കയറിക്കൂടാന് ശ്രമിക്കുമെന്നോ? അതോ, ആ ശ്രമം ഉപേക്ഷിച്ച്, അജ്ഞാതമായ മറ്റെവിടേക്കെങ്കിലും നടന്നകലുമെന്നോ? അങ്ങിനെയെങ്കില്, എങ്ങോട്ടേക്കാണത്?
ഇത് തോല്വി സമ്മതിക്കലല്ല. ഇതാണ് യാഥാര്ത്ഥ്യം. ഏതു യാഥാര്ത്ഥ്യത്തെക്കുറിച്ചാണോ നിങ്ങള്ക്ക് ഒരു ചുക്കുമറിയാത്തത്, അതുതന്നെയാണിത്.
ഭ്രാന്തു പിടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സമാന്തര യാഥാര്ത്ഥ്യം. കുമിളപോലെയുള്ള ഒന്ന്. അഭിസംബോധനചെയ്യാനോ, കാണാനോ ഇതുവരെ ആരും കൂട്ടാക്കാതിരുന്ന ഒരു നീര്ക്കുമിള. നിലനില്പ്പിന്റെ ആ നീര്പ്പോളക്കകത്ത്, എവിടെയാണ് നിങ്ങള് സ്നേഹം കണ്ടെത്തുക? ഒരു കുമിളയോട് എങ്ങിനെയാണ് നിങ്ങള് ബന്ധപ്പെടുക? ഒരു പക്ഷേ നിങ്ങളെപ്പോലെതന്നെ, ഈ കുമിളകള്ക്കകത്ത് കഴിയാന് വിധിക്കപ്പെട്ട മറ്റ് ആളുകളുമായിട്ടായിരിക്കണം നിങ്ങള് ഒരുപക്ഷേ ബന്ധപ്പെടുക. മാനസികവും, ശാരീരികവും, വൈകാരികവുമായ ഒരു പുറമ്പോക്ക്. ചുരുങ്ങിചുരുങ്ങി വന്ന് ഒരു ബിന്ദുവോളം ചെറുതായിത്തീരുന്ന ഒരു സ്ഥലരാശി.
നിങ്ങള് നില്ക്കുന്ന ആ ബിന്ദു നിങ്ങളുടെ നിര്ണ്ണായകമായ സ്ഥലരാശിയാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരേയൊരു കാര്യം മാത്രമേ നിങ്ങളെ അലട്ടുന്നുള്ളു. ചുവടുപതറാതെ, എങ്ങിനെ അവിടെ പിടിച്ചുനില്ക്കാമെന്ന്.
ആശയറ്റ ഒരു ബിന്ദു. അവിടെ എങ്ങിനെയാണ് ഒരാള് സ്നേഹം കണ്ടെത്തുക?
തിമിരം ബാധിച്ച, അല്പ്പജ്ഞനായ ഒരു പാശ്ചാത്യന് ഒരിക്കല് എനിക്കെഴുതി:
"കീറിപ്പഴകിയ ദേശാഭിമാനസഞ്ചി എങ്ങിനെയാണ് ഞാന് വീണ്ടും തുന്നിച്ചേര്ക്കുക? ഉപയോഗശൂന്യമായ തുരുമ്പു പിടിച്ച ഇറാഖി തകരപ്പാത്രം എങ്ങിനെയാണ് ഞാന് തിരിച്ചെടുക്കുക? ഇനിയും, എങ്ങിനെയാണ് ഞാന് അതിന്റെയുള്ളിലെ മൃഗതൃഷ്ണയെ അഭിമുഖീകരിക്കുക? നിങ്ങള് അനഭിമതയാണെന്ന് എങ്ങിനെ നിങ്ങള്ക്ക് പറയാന് കഴിയും? ഭാവിയില്ലെന്ന് സ്വയം കരുതാന് എങ്ങിനെ നിങ്ങള്ക്കാവും?"
എന്തുകൊണ്ടാണ് ആളുകള്ക്ക് വ്യഷ്ടിയെയും സമഷ്ടിയെയും ഒന്നായിതന്നെ കാണുവാന് കഴിയാത്തത്? ഉള്ളിലേറ്റിനടക്കുന്ന ജീനുകളെപ്പോലെ സാര്വ്വത്രികമായ ഒരു വിധിയെ പുല്കാന് കഴിയാത്തത്?
ഇത് എന്നെക്കുറിച്ചല്ല. നമ്മെക്കുറിച്ചാണ്.
ഇന്നത്തെ നമ്മുടെ അവസ്ഥയില്, നമുക്ക് ഒരു ഭാവിയുമില്ല. ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ സ്വപ്നങ്ങള് നമ്മളില്നിന്ന് അപഹരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതൊരു യാഥാര്ത്ഥ്യമാണ്.
എന്നിട്ടും ഇതുപോലുള്ള മൂഢ തത്ത്വചിന്തകളുമായി ഒരാള് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോള്..അതിനര്ത്ഥം, അധിനിവേശത്തെക്കുറിച്ചോ, വംശഹത്യയെക്കുറിച്ചോ, മാനഭംഗങ്ങളെക്കുറിച്ചോ, വിശ്വാസത്തിന്റെയും അര്ത്ഥത്തിന്റെയും, ജീവിതത്തിന്റെതന്നെയും നഷ്ടത്തെക്കുറിച്ചോ ഒന്നും അയാള് ഒന്നും മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ലെന്നുതന്നെയാണ്..കാരണം, അയാള് തത്ത്വചിന്തയില് ആഴ്ന്നിറങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.
ഒരു അവസാനവും കാണാത്ത അധിനിവേശത്തിന്റെ അഗാധമായ താഴ്ചകളും, അതിന്റെ അശ്ലീലമായ ബഹുമുഖവും അയാള് തിരിച്ചറിയുന്നില്ല എന്നുതന്നെയാണ് അതിന്റെ അര്ത്ഥം.
പക്ഷേ എന്നിട്ടും എന്റെ കയ്യില് വാക്കുകളല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമില്ല..അതുപോലും ചെന്നെത്തുന്നത്, തണുത്തുറഞ്ഞ്, നിശ്ചലവും നിര്വ്വികാരവുമായ ഒരു തടാകത്തിലാണ്.അല്ലെങ്കില് അത് ചെന്ന് മുട്ടുന്നത്, മനുഷ്യരെന്ന ആ ഭീമാകാരമായ കന്മതിലിലാണ്.
അപ്പോള് ഞാന് വീണ്ടും ചോദിക്കട്ടെ, ഒരുവന്റെ വൈയക്തികവും സാമൂഹികവുമായ അനുഭവങ്ങളെ ഇത്ര നിര്ദ്ദയമായ വാചാടോപങ്ങളാല് എറ്റിക്കളയുമ്പോള് എവിടെയാണ് അയാള്ക്ക് സ്നേഹം കണ്ടെത്താനാവുക?
രക്ഷപ്പെടാന് ഒരേയൊരു വഴിയേയുള്ളു - രോഷം.
നിങ്ങളുടെ ധാരണകളെയും, തത്ത്വചിന്തകളെയും, വിശകലങ്ങളെയും, സിദ്ധാന്തങ്ങളെയും, ഭാവനകളെയും എല്ലാം ചുട്ടുചാമ്പലാക്കുന്ന ആ വലിയ രോഷം.
നമ്മിലേക്ക് നിറഞ്ഞൊഴുകിയെത്തുന്ന ഇന്നിന്റെ എല്ലാ വൃത്തികേടുകളെയും, വിദ്വേഷത്തെയും, നിസ്സംഗതയെയും അഗ്നിശുദ്ധിവരുത്തുന്ന, രോഷത്തിന്റെ ഒരു വലിയ കാട്ടുതീ.
നിങ്ങളുടെ അധിനിവേശത്തിന്റെ ബഹുമുഖമായ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രത്തില്ന്ന് രക്ഷപ്പെടാന് അതേ ഒരു വഴിയുള്ളു. അന്തര്ലീനമായ രോഷത്തിന്റെ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം.
The Aesthetics of Occupation എന്ന പേരില് ലൈല അന്വര് എഴുതിയ ലേഖനത്തിന്റെ പരിഭാഷ.
Subscribe to:
Posts (Atom)